Δρ. Σπυρίδων Ευσταθίου Κόμης (1864–1923)
Ο Γιατρός των Βολιμών 1892-1923
1864 – Μια γέννηση στις παλιές Βολίμες
Οι Βολίμες του 1864 ήταν ένας τόπος διαφορετικός από αυτόν που γνωρίζουμε σήμερα. Μικρά πέτρινα σπίτια, αλώνια, αμπέλια, ελαιώνες και εκκλησιές σκόρπιες στις γειτονιές του χωριού. Η ζωή κυλούσε με τον ρυθμό των εποχών και της καμπάνας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γεννήθηκε ο Σπυρίδων Ευσταθίου Κόμης.
Καταγόταν από το παλαιό σόι των Δραγαναίων Κόμη, μια οικογένεια φτωχή στα υλικά αγαθά αλλά πλούσια σε ήθος, πίστη και παράδοση. Για γενιές ολόκληρες η οικογένεια είχε αναδείξει παπάδες και ιερομονάχους που υπηρετούσαν τις ενορίες της περιοχής. Από σωζόμενη βεβαίωση βάπτισης του 1864, που φυλάσσεται στο οικογενειακό αρχείο, μαθαίνουμε ότι στο Κάτω Χωριό των Βολιμών εφημέριος ήταν ο Ιερομόναχος Παρθένιος Τσουκαλάς, ενώ η σύζυγος του παπά Κόμη Ευσταθίου του Αλεξάνδρου ονομαζόταν Τζόγια, το γένος Ζουρμπάνου.
Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί ότι το παιδί αυτό θα γινόταν ένας από τους πρώτους επιστήμονες της περιοχής και θα άφηνε το όνομά του στην ιστορία των Βολιμών.
Τα χρόνια του αγώνα στην Αθήνα
Από μικρός έδειξε αγάπη για τα γράμματα. Η οικογενειακή παράδοση διηγείται πως είχε μια ακατάπαυστη δίψα για μάθηση. Όταν αποφάσισε να σπουδάσει Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, η απόφαση αυτή έμοιαζε σχεδόν ακατόρθωτη για ένα παιδί αγροτικής οικογένειας από τη βόρεια Ζάκυνθο.
Η Αθήνα τον υποδέχθηκε με δυσκολίες. Τα χρήματα ήταν ελάχιστα και οι ανάγκες πολλές. Για να μπορέσει να συντηρηθεί, παρακολουθούσε σχολαστικά τις παραδόσεις των καθηγητών της Ιατρικής Σχολής και κατέγραφε κάθε μάθημα με αξιοθαύμαστη ακρίβεια. Στη συνέχεια αντέγραφε τις σημειώσεις του και τις διέθετε, έναντι αμοιβής, σε ευπορότερους συμφοιτητές του.
Οι παλαιότεροι της οικογένειας διηγούνταν ότι πολλές φορές διάβαζε κάτω από τα φανάρια του Δήμου Αθηναίων, όταν δεν είχε άλλη δυνατότητα φωτισμού. Εκεί, μέσα στις νύχτες της παλιάς Αθήνας, χτίστηκε η πορεία που θα τον οδηγούσε στην επιστήμη.
3 Δεκεμβρίου 1892 – Η αποφοίτηση με Άριστα
Οι κόποι του δικαιώθηκαν πανηγυρικά.
Στις 3 Δεκεμβρίου 1892, η εφημερίδα «Μαστίγιον» δημοσίευσε την είδηση της αποφοίτησης δύο διακεκριμένων νέων, μεταξύ των οποίων και του Σπυρίδωνος Κόμη εκ Ζακύνθου, ο οποίος έλαβε το πτυχίο της Ιατρικής με βαθμό «Άριστα».
Το πτυχίο αυτό διασώζεται μέχρι σήμερα στο οικογενειακό αρχείο και αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα κειμήλια της οικογένειας.
1895 – Ο γάμος και η δημιουργία της οικογένειας
Το 1895 ο νεαρός πλέον γιατρός παντρεύτηκε την Ασημίνα Θεοδόση, τη μοναχοκόρη του Διονυσίου Θεοδόση Παλημέρη, γνωστού στις Βολίμες και ως Πιτούρη.
Η Ασημίνα στάθηκε δίπλα του σε όλη του τη ζωή. Μαζί δημιούργησαν το σπιτικό τους στο πατρικό της σπίτι και εκεί έβαλαν τα θεμέλια της οικογένειας που έμελλε να γίνει γνωστή ως οικογένεια Κόμη Γιατρέλου.
Στο σπίτι αυτό γεννήθηκαν τα παιδιά τους, μεγάλωσαν οι επόμενες γενιές και διατηρήθηκαν τα οικογενειακά κειμήλια που σώζονται μέχρι σήμερα.
Η βιβλιοθήκη του γιατρού
Ανάμεσα στα πολυτιμότερα στοιχεία της κληρονομιάς του βρίσκεται η προσωπική του βιβλιοθήκη.
Δεκάδες ιατρικοί τόμοι, πολλοί από αυτούς γραμμένοι στη λατινική γλώσσα, μαρτυρούν την αφοσίωσή του στη γνώση. Οι βαρείς δερματόδετοι τόμοι εξακολουθούν να φυλάσσονται στο παλιό οικογενειακό σπίτι, αποτελώντας σιωπηλούς μάρτυρες της επιστημονικής του πορείας.
Κάθε βιβλίο θυμίζει τις αμέτρητες ώρες μελέτης ενός ανθρώπου που δεν σταμάτησε ποτέ να μαθαίνει.
Νοέμβριος 1908 – Ο γιατρός στην υπηρεσία του λαού
Τον Νοέμβριο του 1908 ο Δήμαρχος Ελατίων κοινοποίησε στον «Εμβολιαστήν Ιατρόν Σπυρίδωνα Κόμην» εντολή του Νομάρχη για τον εμβολιασμό των κατοίκων με το εμβόλιο του Δαμαλισμού και του Αναδαμαλισμού.
Σε μια εποχή που οι επιδημίες απειλούσαν ολόκληρες κοινότητες, ο γιατρός των Βολιμών βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της δημόσιας υγείας.
Δεν ήταν απλώς ένας επιστήμονας. Ήταν άνθρωπος που περπατούσε μονοπάτια, ανέβαινε βουνά και έφθανε στα πιο απομακρυσμένα σπίτια για να προσφέρει βοήθεια.
3 Φεβρουαρίου 1915 – Πρόεδρος των Βολιμών
Το κύρος και η προσφορά του αναγνωρίστηκαν από όλους.
Στις 3 Φεβρουαρίου 1915, το Γραφείο του Υπουργού Συγκοινωνιών απευθύνει επίσημη επιστολή προς τον «Πρόεδρον των Βολιμών Σπυρίδωνα Κόμην, Ιατρόν».
Η ιδιότητα αυτή φανερώνει την εμπιστοσύνη που του έδειχνε η τοπική κοινωνία. Ο γιατρός δεν περιορίστηκε στην άσκηση της επιστήμης του, αλλά συμμετείχε ενεργά στην πρόοδο και τη διοίκηση του τόπου του.
Η μεγαλύτερη χαρά ενός πατέρα
Από όλες τις επιτυχίες της ζωής του, ίσως καμία δεν τον γέμισε με τόση συγκίνηση όσο η πορεία του γιου του, Αλέξανδρου.
Ο Σπυρίδων Κόμης πρόλαβε να δει τον δευτερότοκο γιο του να ακολουθεί τα βήματά του, να φοιτά στο ίδιο Πανεπιστήμιο Αθηνών και να αποφοιτά επίσης από την Ιατρική Σχολή με βαθμό «Άριστα».
Για έναν άνθρωπο που είχε φτάσει στην Αθήνα σχεδόν χωρίς πόρους, που διάβαζε κάτω από τα φανάρια και πάλευε καθημερινά για να συνεχίσει τις σπουδές του, η στιγμή αυτή ήταν ίσως η μεγαλύτερη δικαίωση της ζωής του.
Έβλεπε πλέον το έργο του να συνεχίζεται μέσα από το παιδί του.
1923 – Το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής
Το 1923 ο Δρ. Σπυρίδων Ευσταθίου Κόμης έφυγε πρόωρα από τη ζωή.
Άφησε πίσω του την οικογένειά του, τους ασθενείς που τον ευγνωμονούσαν, τα βιβλία του, τα έγγραφά του και μια κληρονομιά που δεν μετριέται σε χρήματα ή αξιώματα.
Άφησε πίσω του το παράδειγμα.
Το παράδειγμα ενός παιδιού από τις Βολίμες που νίκησε τις δυσκολίες με τη γνώση, την εργατικότητα και το ήθος. Ενός ανθρώπου που υπηρέτησε τον τόπο του ως γιατρός, ως πρόεδρος, ως οικογενειάρχης και ως πολίτης.
Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά την αποφοίτησή του, το όνομά του εξακολουθεί να ζει μέσα στα έγγραφα του οικογενειακού αρχείου, στους παλιούς ιατρικούς τόμους της βιβλιοθήκης του και στις αφηγήσεις που περνούν από γενιά σε γενιά.
Και κάθε φορά που οι απόγονοί του ξεφυλλίζουν τα κιτρινισμένα χαρτιά του αρχείου, είναι σαν να βλέπουν ξανά εκείνον τον νεαρό Βολιμιάτη να διαβάζει κάτω από το φως ενός αθηναϊκού φαναριού, κρατώντας στα χέρια του ένα βιβλίο και στην καρδιά του ένα όνειρο.
Ένα όνειρο που έγινε ζωή. Και μια ζωή που έγινε ιστορία.
.jpg)
 |
| 3 Δεκ 1892 Εφημερίδα "ΜΑΣΤΙΓΙΟΝ" Δημοσίευμα για την αποφοίτηση "δύο αγαπητών λαμπρών κ ανεκτίμητων νέων κκ Σπυρίδωνος Κόμη εκ Ζακύνθω (..) με τον βαθμόν Άριστα |
Ο Δήμαρχος Ελατίων προς τον εμβολιαστήν Ιατρόν Σπυρίδ. Κόμην ... (κοινοποιεί την εντολή του Νομάρχη)
Για τον εμβολιασμό των κατοίκων του Δήμου με το εμβόλιον του Δαμαλισμού* κ του Αναδαμαλισμού...
(Απ' το αρχείο Οικ Κόμη)
*Για το εμβόλιο: του Δαμαλισμού
Επιστολή του Γραφείου Υπουργού των Συγκοινωνιών προς τον Πρόεδρο των Βολιμών Σπυρ Κόμην Ιατρόν 3 Φεβρουαρίου 1915
Λόγος Επιτάφιος του Μαθητή Σ. ΚΟΜΗ
Εν Ζακύνθω 26 Μαρτίου 1888
